ما به سوی میدان جنگ پرواز می‌کنیم…

در روایت دارد که بلاکِش‌ترین انبیا بعد از رسول اکرم(ص) حضرت ابراهیم(ع) بود. قرآن می فرماید:‌ «وَ إِذِ ابْتَلى‏ إِبْراهيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ» ما ابراهیم(ع) را در امتحانات بسیار سختی قرار دادیم. همگی را نیز با نمرۀ عالی قبول شد. وقتی که تمام شد گفتیم: ای ابراهیم! آن مقام عالی که تو همیشه دلت می‌خواست و همیشه از من درخواست می‌کردی را به برکت قبولی در این امتحانات به تو می‌دهیم.
خب امت ما نیز همین‌طور است. ما همانند حضرت ابراهیم(ع) از ابتلائات استقبال می‌کنیم. ما نمی‌خواهیم جنگ کنیم، اما از جنگ نیز وحشتی نداریم؛ مخصوصاً جنگ با اشقی الاشقیاء.
بعد مهم این است که در تمام ابتلائات، ابراهیم(ع) هرگز نمی‌گفت که مثلا خدایا! من را از آتش نمرود نجات بده؛ چراکه آتش مقدمه‌ای برای مراتب عالی بود! بنابراین ما از خداوند می‌خواهیم که پیروز شویم، ولی پیروزی مقصد اعلا نیست. ما از خداوند می‌خواهیم که وضعیت اقتصادی و رفاهی و امنیتی‌مان سروسامان بگیرد، ولی اگر گرفت ما به نتیجه رسیده‌ایم؟ هرگز!
مقصد اصلی در این فراز و نشیب‌ها رسیدن به مقامات عالی توحیدی با قبولی در این امتحانات است. به تعبیر سورۀ مبارکۀ عنکبوت «أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ»‏ آیا مردم گمان می‌کنند که به محض اینکه گفتند: ما ایمان آوردیم، ما مسلمان هستیم و به قول امروزی‌ها ما انقلابی هستیم، کار تمام است؟ خیر! ما آنها را امتحان می‌کنیم. این ابتلائات هم دربارۀ فرد است و هم دربارۀ جامعه.
در ادامه می‌فرماید: «وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذينَ مِنْ قَبْلِهِمْ» ما امت‌های گذشته را سخت امتحان کردیم. «فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذينَ صَدَقُوا وَ لَيَعْلَمَنَّ الْكاذِبينَ‏» تا معلوم شود چه کسانی در امتحان قبول می‌شوند و پای حرفی که گفتند: «ما مؤمن و صادق و مسلمان هستیم» درست می‌ایستند و همچنین معلوم شود چه کسانی دروغ می‌گویند و تظاهر به ایمان می‌کنند. اینها باید معلوم شود. البته ما آنها را می‌شناسیم، ولی باید به خودشان نیز بشناسانیم تا بعدها گله نکنند که چرا دیگران در مقامات عالی هستند و ما در مقامات پایین؟ می‌گوییم: خودت خواستی! بنابراین این سنت الهی را باید دائماً در نظر داشت که وصول به مراتب عالی جز با تحمل ابتلائات شدید ممکن نیست.
«تا شدم حلقه به گوش در ميخانه عشق هر دم آيد غمى از نو به مبارك بادم»

استاد فیاض بخش